Φίλοι,
ζούμε τον τελευταίο καιρό στη χώρα μας ξανά ισχυρό το αποτύπωμα της ευρωπαϊκής και παγκόσμιας Ιστορίας.
Όπως είχε συμβεί με τις διαδηλώσεις του Δεκέμβρη του 2008.
Η Ελλάδα έχει βρεθεί να απασχολεί το παγκόσμιο οικονομικό σύστημα (…), η δημοσιονομική και οικονομική της κρίση να συζητιέται πως έχει ευρείες επιπτώσεις, που κατά πολύ ξεπερνούν την έλλειψη ρευστού και τη μείωση των πωλήσεων στην εσωτερική μας αγορά.
Η Ελλάδα γίνεται ξάφνου το πεδίο για την ολοκλήρωση του “ευρωπαϊκού πειράματος”: του πειράματος της ενοποίησης του ευρωπαϊκού χώρου κάτω από μια κοινή διοίκηση: διότι, αν η χώρα τοποθετείται σε καραντίνα, και υπό κηδεμονία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αν την οικονομική πολιτική θα την αποφασίζουν εφεξής άλλοι (στη σημερινή κοινωνία, ο οικονομικός παράγοντας είναι άλλωστε ο ισχυρότερος, δεδομένου πόσο έντονος οικονομισμός επικρατεί), τότε ακυρώνεται το μοντέλο της εγχώριας κυβέρνησης και κινούμαστε βαθμηδόν προς ένα νέο, αυτό της πανευρωπαϊκής κυβέρνησης, με πρόσχημα τον κίνδυνο της οικονομικής αστάθειας.
Εφόσον πετύχει το “πείραμα”, η Ευρώπη θα αποκτήσει καθολική κυβέρνηση, και οι ιθύνοντες των Βρυξελλών θα αποφασίζουν για τους πολίτες όλων των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Κι όλα αυτά θα εξαρτηθούν από τι θα συμβεί εδώ. Δεν είναι περίεργο αυτό;
Το όραμα της “ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης” όμως μόνο καινούριο δεν είναι. Μετράει πολλούς αιώνες, και πολλά όνειρα και ουτοπίες, που ακυρώθηκαν στο βωμό των φιλοδοξιών Ευρωπαίων ηγετών.
Θυμηθείτε τον Καρλομάγνο, και το όραμά του για την ενωμένη Ευρώπη! Πιο πρόσφατα, τον Ναπολέοντα, που οραματιζόταν ένα έθνος υπό κοινή δημοκρατική διακυβέρνηση και κοινό νόμισμα στην ευρωπαϊκή αυτοκρατορία. Έως και ο Χίτλερ θα μπορούσε να αναφερθεί σε αυτήν την ιστορική παράθεση: μια ενωμένη Ευρώπη είχε κι αυτός στο νου του, υπό κοινό νόμισμα και κάτω από τη γερμανική κυριαρχία (αλήθεια, πόσο διαφορετική είναι η πραγματικότητα σήμερα;).
Όταν το 1957 έξι χώρες (Βέλγιο, Δυτική Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία, Λουξεμβούργο και Ολλανδία) υπέγραψαν τη συνθήκη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Ένωσης (Ε.Ο.Κ.), ουδεμία αναφορά ούτε προοπτική υπήρχε για κοινό νόμισμα και “ευρωπαϊκή ολοκλήρωση”. Πάλι καλά. Οι μνήμες από τον πόλεμο και τα σχέδια του Χίτλερ ήταν νωπές, ο κόσμος θα ξαφνιαζόταν και θα αντιδρούσε.
Το 1969 ήταν η πρώτη φορά που τέθηκε ως επίσημος (αλλά και μακρινός) στόχος για την (τότε) Ε.Ο.Κ. η καθιέρωση κοινού νομίσματος, και την 1η Γενάρη του 1999 που κυκλοφόρησε το ευρώ.
Η Ελλάδα αρθρώθηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση και ακολούθησε την πορεία που μας έφερε στο σημερινό σημείο (μηδέν): θα γίνουμε Ευρωπαίοι ή όχι; Για κάποιο λόγο, αυτό σημαίνει πλέον με καθαρά οικονομικούς όρους να φτωχύνουμε και να αποδεχθούμε τις σφοδρές πολιτικές που προτείνονται κατ’ αναγκαιότητα.
Αναρωτιέμαι: τι απέγιναν τα ευρωπαϊκά ιδεώδη; Πνίγηκαν στον φιλελευθερισμό; Σε τι συνίσταται το ευρωπαϊκό όραμα, τώρα που πια πραγματώνεται; Σε νεοφιλελεύθερες οικονομικές πολιτικές που εντείνουν τις κοινωνικές ανισότητες;
Δεν ξέρω. Ανέκαθεν, η πραγμάτωση της Ουτοπίας ήταν απογοητευτική. Γιατί να μη συμβαίνει το ίδιο και για την ευρωπαϊκή;
Σας παραπέμπω ωστόσο στο βιβλίο του Σπύρου Παλούκη “Ο Καρλομάγνος και η κάμερα με τα μυστικά” που έχει βγει από το Μαγικό Κουτί. Ο πρωτοεμφανιζόμενος πεζογράφος πραγματεύεται την ευρωπαϊκή ιστορία σαν παραμύθι. Μετά, με αποσκευές την ιστορική γνώση και τη φωτογραφική του μηχανή, περιπλανιέται στην ευρωπαϊκή ήπειρο αναζητώντας μέσα του (αλλά και στον ευρωπαϊκό χώρο) την ευρωπαϊκή του ταυτότητα. Ίσως και όλων μας. Υπό το φως της σημερινής συνθήκης που γεννά σίγουρα έντονο πολιτικό προβληματισμό, η λογοτεχνική περιδιάβαση του Σπύρου στον ευρωπαϊκό ιστορικό και γεωγραφικό χώρο καθίσταται εξόχως επίκαιρη.
Να ‘στε καλά.
Άλντους
Senechal of the Secret Magical Order of the Box