σε μια συγκυρία για τη χώρα αλλά και τον Κόσμο που γίνεται ολοένα και πιο δυσοίωνη (όσο και ακατανόητη), σας απευθυνόμαστε για να σας ενημερώσουμε για τις νέες μας εκδόσεις.

Αδύνατον ωστόσο να μην εκφράσουμε, επί τη ευκαιρία, τον προβληματισμό μας για τις τρέχουσες εξελίξεις στο χώρο της οικονομίας, της κοινωνίας και του πολιτισμού. Συνδέουμε τις τρεις παραμέτρους διότι η οικονομική παράμετρος του δημόσιου και ιδιωτικού βίου είναι άρρηκτα αλληλένδετη με τις κοινωνικές συνιστώσες του, όσο και με την πολιτισμική ζωή.

Η «οικονομική κρίση», το κυρίαρχο θέμα του δημόσιου διαλόγου, με επιπτώσεις ορατές στο βιοτικό επίπεδο βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, με πολιτικές συνιστώσες σκιώδεις και απομυθοποιητικές όσον αφορά το πολιτικό σύστημα της αστικής «τραπεζικής δημοκρατίας», προκαλεί πολιτισμικές αντανακλάσεις. Ο πολιτισμός της φυγής, της υλικής ευμάρειας, της διασκέδασης (είτε πρόκειται για θέατρο είτε για μυθιστορήματα και κινηματογραφικές ταινίες) οφείλει να δώσει τη θέση του σε έναν νέο πολιτισμό, της διανοητικής αφύπνισης, της επιστροφής σε διαχρονικές ανθρώπινες αξίες, της ανάδειξης και καλλιέργειας του πνεύματος. Επιπλέον, οφείλουμε να αμβλύνουμε τις ιδεολογικές πολώσεις σε αφαιρετικά σχήματα αριστεράς-δεξιάς, εξοκείλουν προς αναχρονιστικές γενικεύσεις, που αδυνατούν να ερμηνεύσουν κατ’ ελάχιστο τον σύγχρονο κόσμο. Οι προτάσεις μας, σε επίπεδο κουλτούρας και ιδεών για το εξάμηνο είναι οι εξής:

– Εκδίδουμε το τρίτο μέρος από το Πηγάδι στο Τέλος του Κόσμου του αγαπημένου μας Ουίλλιαμ Μόρρις. Προτείνουμε την αναβίωση του είδους της μεσαιωνικής μυθιστορίας, φέρνοντας στην επιφάνεια ξεχασμένες αισθητικές και ιδεολογικές αξίες της προβιομηχανικής εποχής: την επιθυμία του ανθρώπου για διαχρονικά ιδανικά, επαφή με τη φύση, την επιδίωξη του ωραίου και καλαίσθητου ως ηθική αρχή.

– Εκδίδουμε το δεύτερο τεύχος της Litteraterra, του τετραμηνιαίου περιοδικού που εγκαινιάσαμε τον προηγούμενο Δεκέμβρη. Έχει θέμα τον Ρομαντισμό, τη Φαντασία και την Πολιτική, και τον χαμένο κρίκο τους. Αισθανόμαστε πως μας φέρνει πιο κοντά στους στόχους που είχαν τεθεί στο προηγούμενο: να αναδειχθεί το βιβλίο ως μέσον διάδοσης νέων ιδεών, να αναζητήσουμε τρόπους ερμηνείας του σύγχρονου κόσμου χωρίς τα ιδεολογικά στεγανά προηγούμενων εποχών.

Με φιλική διάθεση,

Το Μαγικό Κουτί

Το “Βιβλίο του Κακού” ήταν καρπός μιας συναρπαστικής και γόνιμης συνεργασίας με τον Γιώργο Βαϊλάκη και 22 συγγραφείς. Μια λογοτεχνική και φιλοσοφική απόπειρα να ξαναζωντανέψει η “Κόλαση” του Δάντη, μια σύγχρονη εκδοχή της, που αναπαριστά πώς αντιλαμβάνεται ο άνθρωπος του 21ου αιώνα το Κακό.

Στο τέλος αυτής της προσπάθειας, προέκυψαν συμπεράσματα: η “Κόλαση” αντιστράφηκε. Ο Δάντης δίνει στην “Κόλαση” το σχήμα κώνου,  κι όσο βαθύτερα την επισκέπτεται ο Δάντης μαζί με τον Βιργίλιο (που τον ξεναγεί), τόσο βαρύτερα τα αμαρτήματα που τιμωρούνται. Η βία είναι κατά Δάντη ελαφρύτερο αμάρτημα από τον δόλο, ενώ το βαρύτερο αμάρτημα, που τιμωρείται στον πάτο (κυριολεκτικά) της “Κόλασης” είναι η προδοσία.

Ο Γιώργος Βαϊλάκης, ο επιμελητής του τόμου, στα συμπεράσματα του βιβλίου, διαπιστώνει πως, ξαναδιαβάζοντας τα διηγήματα με κριτική διάθεση, αφού είχε ολοκληρωθεί το βιβλίο, απεκόμισε την εντύπωση πως η “Κόλαση” έχει σήμερα αντιστραφεί. Η φυσική βία μάς είναι περισσότερο κατακριτέα (παρ’ ότι στον Μεσαίωνα ήταν καθημερινό φαινόμενο), σε σχέση με την προδοσία που είναι μάλλον καθημερινή πρακτική. Αυτό το συμπέρασμα με ώθησε να αρχίσω να βλέπω τον σημερινό κόσμο υπό καινούριο πρίσμα.

Η προδοσία είναι ένα αμάρτημα της Ψυχής, και οδηγεί στο “πάγωμά” της (γι’ αυτό άλλωστε και το χαμηλότερο μέρος της Κόλασης δεν είναι η γνωστή σε όλους πύρινη Κόλαση, αλλά μια παγωμένη λίμνη). Η φυσική βία προκύπτει από το σώμα (και απευθύνεται στο σώμα), κι ο Δάντης τιμωρεί τους δολοφόνους βάζοντάς τους σε έναν ποταμό όπου “βράζουν στο αίμα τους”, εξαίσια τιμωρία για τα “εν θερμώ” εγκλήματα. Ζούμε σε μία εποχή που η ψυχική επίπτωση της προδοσίας είναι περίπου αμελητέα, ενώ η φυσική βία μας προκαλεί αποτροπιασμό, καταλήγει ο Γιώργος Βαϊλάκης, αναλύοντας την ιδέα της “αντιστροφής” της χοάνης της “Κόλασης” .

Τι μεσολάβησε; Πώς άλλαξε η ηθική νοοτροπία του ανθρώπου, πώς αντιστράφηκε η πλάστιγγα του Κακού;

Υποθέτω πως έπαιξε ρόλο ο 20ός αιώνας: οι βιαιότητες των δύο παγκόσμιων πολέμων ώθησαν τους ανθρώπους να καταδικάσουν τη φυσική βία. Πρόκειται για μία θετική εξέλιξη του δυτικού πολιτισμού. Ωστόσο, αποδίδοντας τόσο μεγάλη βαρύτητα στα φυσικά παραπτώματα, ο δυτικός άνθρωπος άρχισε να συνηθίζει την ιδέα και την πρακτική της προδοσίας στο νέο, μεταπολεμικό “πολιτισμένο” περιβάλλον του. Η προδοσία έγινε βαθμηδόν αποδεκτή πρακτική, ιδιαίτερα στον ανταγωνιστικό επαγγελματικό στίβο, όπου είθισται ο καθένας να χρησιμοποιήσει οποιοδήποτε μέσον για να ανέλθει.

Στην έλλειψη ανοχής στη φυσική βία ίσως οφείλεται και η ανάδυση και η σιωπηρή αποδοχή μιας νέας μορφής βίας: της ψυχολογικής. Φτάνοντας σ’ αυτό το συμπέρασμα, είδα το “Βιβλίο του Κακού” με άλλο μάτι: η ψυχολογική βία είναι τόσο βαθιά μέσα μας αποδεκτή, κατά τη γνώμη μου, που κανείς συγγραφέας δεν σκέφτηκε να την αποδώσει.

Ο ηθικός μηχανισμός λοιπόν, που μας παρέδωσε ο φρικτός εικοστός αιώνας, μέσα από  την καταδίκη της σωματικής βίας, οδήγησε στη σταδιακή αποδοχή της προδοσίας και της ψυχολογικής βίας στην καθημερινότητα.

Σκεφτείτε το: οι πρόσφατες (και κλιμακούμενες) εξελίξεις στην Οικονομία, οι δυσοίωνες προβλέψεις για τη μείωση των μισθών, του βιοτικού επιπέδου, των επιδομάτων κτλ., πόση ψυχολογική βία ασκούν στον καθέναν από εμάς;

Κι όμως, το αισθανόμαστε αδύνατον να αντιδράσουμε, απέναντι σε μια εξουσία που μοιάζει πλέον (ξανά) καφκική, απρόσωπη και αδυσώπητη, καταπνίγοντας την ανθρώπινη ελευθερία. Κι όταν γεννώνται αντιδράσεις, αυτές κατευθύνονται προς το καταπιεσμένο ένστικτο: τη φυσική βία.

Τα παραπάνω αποτελούν προσωπικές μου εκτιμήσεις και σκέψεις, εμπνευσμένες από ένα βιβλίο που βγήκε από το Μαγικό Κουτί, και πιστεύω ότι αξίζει να διαβάσετε: το “Βιβλίο του Κακού”.

Νίκος Βλαντής

Φίλοι,

ζούμε τον τελευταίο καιρό στη χώρα μας ξανά ισχυρό το αποτύπωμα της ευρωπαϊκής και παγκόσμιας Ιστορίας.

Όπως είχε συμβεί με τις διαδηλώσεις του Δεκέμβρη του 2008.

Η Ελλάδα έχει βρεθεί να απασχολεί το παγκόσμιο οικονομικό σύστημα (…), η δημοσιονομική και οικονομική της κρίση να συζητιέται πως έχει ευρείες επιπτώσεις, που κατά πολύ ξεπερνούν την έλλειψη ρευστού και τη μείωση των πωλήσεων στην εσωτερική μας αγορά.

Η Ελλάδα γίνεται ξάφνου το πεδίο για την ολοκλήρωση του “ευρωπαϊκού πειράματος”: του πειράματος της ενοποίησης του ευρωπαϊκού χώρου κάτω από μια κοινή διοίκηση: διότι, αν η χώρα τοποθετείται σε καραντίνα, και υπό κηδεμονία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αν την οικονομική πολιτική θα την αποφασίζουν εφεξής άλλοι (στη σημερινή κοινωνία, ο οικονομικός παράγοντας είναι άλλωστε ο ισχυρότερος, δεδομένου πόσο έντονος οικονομισμός επικρατεί), τότε ακυρώνεται το μοντέλο της εγχώριας κυβέρνησης και κινούμαστε βαθμηδόν προς ένα νέο, αυτό της πανευρωπαϊκής κυβέρνησης, με πρόσχημα τον κίνδυνο της οικονομικής αστάθειας.

Εφόσον πετύχει το “πείραμα”, η Ευρώπη θα αποκτήσει καθολική κυβέρνηση, και οι ιθύνοντες των Βρυξελλών θα αποφασίζουν για τους πολίτες όλων των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Κι όλα αυτά θα εξαρτηθούν από τι θα συμβεί εδώ. Δεν είναι περίεργο αυτό;

Το όραμα της “ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης” όμως μόνο καινούριο δεν είναι. Μετράει πολλούς αιώνες, και πολλά όνειρα και ουτοπίες, που ακυρώθηκαν στο βωμό των φιλοδοξιών Ευρωπαίων ηγετών.

Θυμηθείτε τον Καρλομάγνο, και το όραμά του για την ενωμένη Ευρώπη! Πιο πρόσφατα, τον Ναπολέοντα, που οραματιζόταν ένα έθνος υπό κοινή δημοκρατική διακυβέρνηση και κοινό νόμισμα στην ευρωπαϊκή αυτοκρατορία. Έως και ο Χίτλερ θα μπορούσε να αναφερθεί σε αυτήν την ιστορική παράθεση: μια ενωμένη Ευρώπη είχε κι αυτός στο νου του, υπό κοινό νόμισμα και κάτω από τη γερμανική κυριαρχία (αλήθεια, πόσο διαφορετική είναι η πραγματικότητα σήμερα;).

Όταν το 1957 έξι χώρες (Βέλγιο, Δυτική Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία,  Λουξεμβούργο και Ολλανδία) υπέγραψαν τη συνθήκη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Ένωσης (Ε.Ο.Κ.), ουδεμία αναφορά ούτε προοπτική υπήρχε για κοινό νόμισμα και “ευρωπαϊκή ολοκλήρωση”. Πάλι καλά. Οι μνήμες από τον πόλεμο και τα σχέδια του Χίτλερ ήταν νωπές, ο κόσμος θα ξαφνιαζόταν και θα αντιδρούσε.

Το 1969 ήταν η πρώτη φορά που τέθηκε ως επίσημος (αλλά και μακρινός) στόχος για την (τότε) Ε.Ο.Κ. η καθιέρωση κοινού νομίσματος, και την 1η Γενάρη του 1999 που κυκλοφόρησε το ευρώ.

Η Ελλάδα αρθρώθηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση και ακολούθησε την πορεία που μας έφερε στο σημερινό σημείο (μηδέν): θα γίνουμε Ευρωπαίοι ή όχι; Για κάποιο λόγο, αυτό σημαίνει πλέον με καθαρά οικονομικούς όρους να φτωχύνουμε και να αποδεχθούμε τις σφοδρές πολιτικές που προτείνονται κατ’ αναγκαιότητα.

Αναρωτιέμαι: τι απέγιναν τα ευρωπαϊκά ιδεώδη; Πνίγηκαν στον φιλελευθερισμό; Σε τι συνίσταται το ευρωπαϊκό όραμα, τώρα που πια πραγματώνεται; Σε νεοφιλελεύθερες οικονομικές πολιτικές που εντείνουν τις κοινωνικές ανισότητες;

Δεν ξέρω. Ανέκαθεν, η πραγμάτωση της Ουτοπίας ήταν απογοητευτική. Γιατί να μη συμβαίνει το ίδιο και για την ευρωπαϊκή;

Σας παραπέμπω ωστόσο στο βιβλίο του Σπύρου Παλούκη “Ο Καρλομάγνος και η κάμερα με τα μυστικά” που έχει βγει από το Μαγικό Κουτί. Ο πρωτοεμφανιζόμενος πεζογράφος πραγματεύεται την ευρωπαϊκή ιστορία σαν παραμύθι. Μετά, με αποσκευές την ιστορική γνώση και τη φωτογραφική του μηχανή, περιπλανιέται στην ευρωπαϊκή ήπειρο αναζητώντας μέσα του (αλλά και στον ευρωπαϊκό χώρο) την ευρωπαϊκή του ταυτότητα. Ίσως και όλων μας. Υπό το φως της σημερινής συνθήκης που γεννά σίγουρα έντονο πολιτικό προβληματισμό, η λογοτεχνική περιδιάβαση του Σπύρου στον ευρωπαϊκό ιστορικό και γεωγραφικό χώρο καθίσταται εξόχως επίκαιρη.

Να ‘στε καλά.

Άλντους

Senechal of the Secret Magical Order of the Box

παρακολουθούμε εδώ και καιρό με ενδιαφέρον τη διάδοση των ηλεκτρονικών βιβλίων.

Πρόκειται αναμφίβολα για μια τεχνολογική επανάσταση: το ηλεκτρονικό μελάνι, όπως λέγεται, που εξασφαλίζει ποιότητα χαρτιού στην οθόνη τους, το να κρατάς μια συσκευή σε μέγεθος βιβλίου με δεκάδες βιβλία αποθηκευμένα μέσα της, και με τη δυνατότητα ασύρματης φόρτωσης ενός βιβλίου…

Ταυτόχρονα, ανοίγεται στον χρήστη του ηλεκτρονικού βιβλίου ένα παράθυρο προς την Παγκόσμια Βιβλιοθήκη της Γνώσης: τα βιβλία τα απελευθερωμένα από δικαιώματα είναι διαθέσιμα στο Ίντερνετ, και μπορεί να τα κατεβάσει και να τα διαβάσει δωρεάν!

Φυσικά, αυτό που λείπει είναι οι οδηγίες χρήσης…

Θα αντικαταστήσει το ηλεκτρονικό βιβλίο το τυπωμένο βιβλίο;

Μπορεί. Η απάντηση θα δοθεί ούτως ή άλλως από τις επόμενες γενιές, που θα μεγαλώσουν σε έναν κόσμο με τεχνολογία που σε εμάς θα έμοιαζε, σαν ήμασταν μικροί, σαν επιστημονική φαντασία.

Αυτό που δεν μπορεί να αντικατασταθεί όμως, ούτε τώρα ούτε στο μέλλον είναι η δουλειά των συγγραφέων μα και των εκδοτών: η κίνηση ιδεών. Εμείς εδώ, στο Μαγικό Κουτί, επιλέγουμε βιβλία (συχνά αναθέτουμε βιβλία, συντονίζουμε τη συγγραφή βιβλίων κ.ά) με στόχο τα βιβλία μας να κινήσουν πνευματικές συζητήσεις επειδή μεταφέρουν καίρια μηνύματα για τον σύγχρονο κόσμο. Ακόμη κι αν πρόκειται για βιβλία χωρίς δικαιώματα. Π.χ. η έκδοση του αγαπημένου μας Ουίλλιαμ Μόρρις, φιλοδοξούμε να καταστήσει το έργο του ευρύτερα γνωστό στο ελληνικό κοινό, κάτι που, από το 2007 που βγήκε ο πρώτος τόμος από το “Πηγάδι στο Τέλος του Κόσμου” μέχρι σήμερα, που προγραμματίζουμε τον τρίτο, φαίνεται να επιτυγχάνεται.

Επομένως, το ηλεκτρονικό βιβλίο μάλλον πρέπει να καθιστά όσους γράφουν και εκδίδουν βιβλία ακόμη περισσότερο υπεύθυνους και προσεκτικούς, να κατανοούν και να παίζουν το ρόλο τους. Κι αν παράγονται καινούρια βιβλία (ακόμη κι αν ισχύει ότι όλα έχουν ειπωθεί και γραφτεί), είθε αυτά να φωτίζουν πράγματι τον σύγχρονο κόσμο, τις καίριες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η δυτική ανθρωπότητα, σ’ αυτήν τη δεύτερη δεκαετία του 21ου αιώνα.

Γιατί, αν κοιτάξετε πίσω, στην προηγούμενη δεκαετία, θα νιώσετε έκπληξη για το πόσα σημαντικά ιστορικά γεγονότα έχουν συμβεί (από την περιβόητη 9/11 ώς την παγκόσμια οικονομική κρίση φέρ’ ειπείν) κι ίσως συμφωνήσετε μαζί μου πως μοιάζει λες κι ο χρόνος έχει επιταχυνθεί.

Άλντους Βλαντ

Senechal of the Secret Magical Order of the Box

ευχόμαστε σε όλους το 2010 να φέρει χαρά και υγεία.

Όμως, δεν μπορεί μόνο του να τα φέρει.

Πρέπει και εσείς κάτι να κάνετε.

Συγκεκριμένα, να κάνετε φέτος αυτό που θέλετε.

Οι Ινδιάνοι το λέγανε: “to speak from the heart”.

Ή κάπως έτσι.

Το ζήτημα είναι: ο πολύς ορθολογισμός κάνει κακό: νέοι φόροι, χαμηλότεροι μισθοί, πάει κι ο 14ος (φεύγει μαζί με το 2009), οικονομική κρίση…

Δηλαδή, με μαθηματική ακρίβεια, απαρέγκλιτη λογική και τρομακτική διαύγεια, καταλήγουμε στο συμπέρασμα πως μέσα στο 2010 όλοι θα φτωχύνουμε.

Αυτές είναι ακριβώς οι συνθήκες για αντι-ορθολογική συμπεριφορά.

Δηλαδή: ένας πολύ απλός τρόπος να μην έχεις οικονομικό πρόβλημα είναι να πάψεις να νοιάζεσαι για το πρόβλημα.

Ή αλλιώς: “αν δεν μπορείς να βρεις τη λύση στο πρόβλημα, βρες άλλο πρόβλημα”.

Και τι καλύτερο, από τα άλυτα διαχρονικά, προβλήματα της φιλοσοφίας και του βίου, που διαπραγματεύονται τα βιβλία, και που θίγουν εις βάθος τα βιβλία που βγαίνουν από το Μαγικό Κουτί.

ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ!

Άλντους (Senechal of the Secret Magical Order of the Box)

σας ευχόμαστε χρόνια πολλά, να περάσετε χαρούμενα τις φετινές γιορτές.

Τα σημάδια για την επόμενη χρονιά είναι αμφίσημα, όμως, μπορούμε ανάμεσα στις δυσοίωνες ειδήσεις να ξεδιαλέξουμε τις χαρμόσυνες, αυτές που δημιουργούν ένα ελπιδοφόρο προμήνυμα για το μέλλον, τόσο το προσωπικό του καθένα μας, όσο και το συλλογικό της ανθρωπότητας.

Π.χ.

Η οικονομική κρίση, τουλάχιστον στη χώρα μας, τα σημάδια δείχνουν πως ήρθε για να μείνει, τουλάχιστον άλλη μια χρονιά. Μια νέα εποχή πρωτόγνωρης λιτότητας εγκαινιάζεται, και καλούμαστε όλοι να ξεμάθουμε από τις σπάταλες συνήθειες.

Ωστόσο, αυτές είναι συνθήκες που, ίσως μας ωθήσουν να ζήσουμε πιο αρμονικά με τον εαυτό μας, τους γύρω μας, και τους άλλους. Η αφθονία άλλωστε, είναι μια κατάσταση παιδιάστικης ευμάρειας, αμιγώς ψυχολογική και όχι υλική, όπως αποδεικνύει και η περιδιάβαση στη μαγική χώρα του Μο (βλ. το παραμύθι “Ο Μαγικός Μονάρχης του Μο”, στην κατηγορία “Γίνε Μαγικός Μονάρχης”).

Το Μαγικό Κουτί, μαζί με τις ευχές, σας χαρίζει και νέα δώρα (αλλιώς, τι Μαγικό Κουτί θα ήταν;).

Το λοιπόν, βγήκαν απ’ αυτό για φέτος τις γιορτές τρία καινούρια μαγικά αντικείμενα:

- Το “βιβλίο του Κακού”, μια  συλλογική, φιλολογική και φιλοσοφική διαπραγμάτευση της “Κόλασης” του Δάντη, με υπογραφές 22 Ελλήνων συγγραφέων και σε επιμέλεια του Γιώργου Βαϊλάκη.

- Ο “Βίνσεντ”, το μυθιστόρημα του νεαρού Αμερικανού συγγραφέα Τζόυ Γκέμπελ, που απομυθοποιεί το πρότυπο του δυστυχισμένου και καταραμένου καλλιτέχνη (καιρός ήταν!)

- Η Litteraterra, το πρώτο τεύχος από ένα νέο περιοδικό για το βιβλίο, μια περιδιάβαση σε μια μαγική χώρα όπου τα πράγματα ήταν γράμματα και, αλλάζοντας θέση οι άνθρωποι στα γράμματα ώστε να γράψουν λέξεις (προτάσεις, κείμενα, βιβλία…) αλλάζανε τον Κόσμο.

Καλές γιορτές σε όλους!

Το Μαγικό Κουτί

Το Μαγικό Κουτί έγινε και Μαγικό Ημερολόγιο. Πλέον, εκτός από τις μόνιμες παρουσιάσεις των βιβλίων μας, θα μαθαίνετε συχνά τα νέα μας, απόψεις μας για φαινόμενα που απασχολούν τον κόσμο των βιβλίων αλλά και τον μεγαλύτερο κόσμο που μας αγκαλιάζει όλους.

Το Μαγικό Κουτί